(onder)scheiden

En zij stuurden hun discipelen naar Hem toe, met de Herodianen, en zeiden: Meester, wij weten dat U waarachtig bent en de weg van God in waarheid onderwijst en Zich door niemand laat beïnvloeden, want U ziet de persoon van de mensen niet aan. Zeg ons dan: Wat denkt U? Is het geoorloofd de keizer belasting te betalen of niet? Maar Jezus, die hun boosaardigheid kende, zei: Huichelaars, waarom verzoekt u Mij? Toon Mij de belastingmunt. En zij brachten Hem een penning. En Hij zei tegen hen: Van wie is deze afbeelding en het opschrift? Zij zeiden tegen Hem: Van de keizer. Toen zei Hij tegen hen: Geef dan aan de keizer wat van de keizer is, en aan God wat van God is. En toen zij dit hoorden, verwonderden zij zich; en zij verlieten Hem en gingen weg. Mat. 22, 16-11

Afgelopen Zondag was het Trinitatis, oftewel de Zondag van de Drie-eenheid. We vieren dan de Heerlijkheid van God, die Vader, Zoon én Geest is. Voor sommige misschien moeilijk te begrijpen en er zijn van die standaardzinnetjes om het uit te leggen (drie kaarsen, maar één vlam of één bloem, drie blaadjes bijvoorbeeld) maar daar wilde ik het niet over hebben. Geloof in de Drie-ene God of niet, I don’t care. Ik geloof in Hem en probeer Zijn Zoon en onze Heer en Broeder Jezus de Christus zo goed en zo kwaad als het gaat te volgen, Zijn leringen te onderhouden en door te geven enzo.

Anyways, het was Trinitatis en ik was bij onze protestantse broeders en zusters in de kerk, niet alleen omdat ik orgel ging spelen maar vooral ook omdat één van mijn studenten voor het eerst ook een lied in de dienst zou begeleiden en ik toch wel erg graag wilde dat het goed ging. (Het ging goed! Na afloop van de dienst zei ze dat ze hoopte dat ze nog eens mocht komen spelen en zo doen we dat. Ik kan niet zo heel veel, maar ik kan de mensen wel enthousiasmeren!) De dominee was niet een dominee van het eiland, een gastdominee. Al is ze wel op het eiland geboren en heeft ze zelfs met mijn oudste zus in de klas gezeten. Lijntjes zijn vaak maar zo kort. ik weet niet precies hoe ze dat in de protestantse kerk doen. In de RK hebben we een leesrooster en dat staat gewoon vast voor iedere kerk in de hele wereld. Dat is handig want dan kan je de lezing alvast doornemen voor je naar de kerk gaat en zeker als je in een land bent waar je de taal slecht of niet spreekt, kun je toch (min of meer) volgen waar het over gaat. In de protestantste kerk hebben ze volgens mij ook een leesrooster maar het komt toch vrij regelmatig voor dat een dominee ergens anders over preekt. Zelf een lezing uitzoekt omdat daar nog een preek over in de la ligt of omdat de preek daarover al vorm heeft aangenomen in het hoofd….ik weet het niet maar ik kan me zo voorstellen dat het zo gebeurd. De dominee van dienst had gekozen voor de lezing uit Samuël, het beroemde verhaal van David en Goliath. (1 Samuël 17 ) Ze had er een mooi verhaal omheen geweven. Hoe soms zachte krachten en soms hardheid nodig is. Ze had daarvoor een paar stenen en een paar veren meegenomen. Ik vond het allemaal erg mooi en warm en zacht. Origineel en creatief, ook.

Maar toen haalde ze er de politiek bij. En toen haakte ik af. Want niet alleen vind ik het te kort door de bocht als je zegt dat de ene kant van de oorlogvoerders gelijk heeft en de andere kant niet. Ik heb van mijn Moeder geleerd dat waar er twee kijven, hebben twee schuld. En ik denk dat het zo is. Als iemand ruzie met je zoekt en je gaat er niet in mee, geen ruzie. Alleen een chagrijnig mens die niet krijgt waar ie naar zocht en eentje die in zijn vuistje lacht omdat ie ruzie heeft kunnen voorkomen. Alle mensen die om wat voor reden dan ook maar de andere kant sympathieker vinden, haken af. Ik ben ook van mening dat het profileren van een politiek standpunt vanaf de kansel de polarisatie in de samenleving alleen maar doet toenemen. Als dominee ben je als grondpersoneel van God verantwoordelijk, in ieder geval op Zondag maar door de week net zo zeer al is het alleen maar in je eigen omgeving, Gods Woord te verspreiden! Nergens staat dat je de politieke situatie van het moment moet doornemen. Sterker nog, als ik Mattheüs hoofdstuk 22 lees en eigenlijk in het hele Evangelie, heeft Jezus het alleen maar over eigen verantwoordelijkheid, eigen beslissingen en zelfinzicht, nergens spreekt Hij over de politiek. Dat was precies waarom veel mensen in Zijn tijd afhaakte; ze hoopten en verwachtten dat Hij de Romeinen het Beloofde Land uit zou gooien en een nieuw koninkrijk, een nieuwe regering zou installeren. Nou deed Hij dat natuurlijk wel, alleen niet in onze tijd, in onze wereld.

Ik had eenzelfde ervaring met Pinksteren. Toen speelde ik in dezelfde kerk, andere dominee, en die begon ook over politiek te praten. Ik snap het niet. God heeft niets met politiek te maken en als je als dominee een politiek standpunt aanneemt op de kansel, dan is er grote kans dat er mensen afhaken. Nou is er natuurlijk geen vuiltje aan de lucht als en zolang je het met de predikant eens bent, maar als je over bepaalde dingen anders denkt? In de samenleving is het al moeilijk genoeg overeind te blijven als je een andere mening bent toegedaan dan je buurman. In de kerk verwacht ik saamhorigheid en tolerantie en begrip, niet het meer en meer polariseren van de mensen, de gemeente, de parochie.

Kijk, als er sprake is van eenzijdige communicatie, bijvoorbeeld bij een preek, een hoorcollege of een schrijven zoals dit, dan lijkt het me belangrijk dat het algemeen blijft. Inclusief, als je wilt. Zodat iedereen er iets mee kan, er iets uit kan halen, er iets van kan leren. Zodra een dominee, priester of hoogleraar een persoonlijke mening gaat verkondigen kun je daar als luisterend publiek alleen maar eens of oneens mee zijn. Er is geen sprake van uitwisseling en daardoor of daarom ook niet van nuancering. Als de communicatie breder is, bijvoorbeeld in een gesprek of een debat, dan kun je je persoonlijke mening uiten en kan de ander zijn mening daartegenover stellen en er is sprake van uitwisseling en doorgeven en van elkaar leren.

Kort gezegd vind ik dat politiek niet in de kerk thuis hoort en de kerk niet in de politiek. We hebben niet voor niets trias politica! In een democratie lijkt dat me onontbeerlijk.