Dood en begraven

Mijn buurvrouw tante Wil is dood. In augustus zou ze 91 zijn geworden. Ze was noch mijn buurvrouw noch mijn tante, toch ben ik heel verdrietig. Tante Wil woonde twee huizen verderop en na mijn doop in 2004 waren we vaak samen. Ik ging zingen bij het dameskoor en stond daar naast haar. We kregen contact en ik kwam vaak even bij haar binnenwaaien. We bakten samen koekjes, wisselde recepten uit en ik hielp haar in haar moestuin. Later werd ik organist van het dameskoor en hebben we samen heel wat mensen uitgeleide gedaan. Ze noemde mij altijd haar katholieke dochter. Zelf had ze twee dochters en een zoon, maar die kwamen geen van allen in de kerk.

Toen ze in 2016 weduwe werd, nam Henk de moeite haar elke Zondag op te halen om samen naar de kerk te gaan. (Ik werkte toen in de stad en was de halve week niet thuis) Ik kan me herinneren dat Henk haar een keertje ophaalde. Ze waren al een beetje laat en tante Wil was geld voor de collecte vergeten. Geeft niks, zei Henk, er wordt voor ons gezorgd. Ze stapten het tuinhekje uit en vonden een twee-eurostuk op de grond. Dát is pas godsvertrouwen!

Tante Wil was niet meer helemaal helder. Ze begon steeds vaker aan te bellen omdat ze de weg naar huis kwijt was. Of de lucifers niet kon vinden. Of omdat de teevee het niet meer deed. Henk of ik gingen dan met haar mee en hielpen haar dan. Maar op een gegeven moment ging het echt niet meer en hebben haar kinderen haar in het verpleeghuis laten opnemen. En daar is ze dus overleden.

En nu wordt ze in besloten kring begraven. Wel op de katholieke begraafplaats, maar zonder viering, zonder wake, zonder condoleance….Daar ben ik nog het meest verdrietig om. Zij die zoveel mensen uitgeleide heeft gedaan, zo vaak het Requiem heeft gezongen; voor haar geen gezang, geen wake, geen wierook, geen wijwater, geen afscheid.

Het doet me denken….voor wie is eigenlijk een uitvaart? Voor de overledene? Voor de achterblijvers? Voor de familie? Natuurlijk is een afscheid vooral bedoeld voor de achterblijvers, of dat nou familie is of niet. Maar toch denk ik dat het de familie siert als de uitvaart is in de geest van de overledene.

Toen mijn vader overleed hadden we een zeer protestantse uitvaartdienst. Mijn moeder moet niks van de kerk/het geloof hebben en mijn broers en zussen staan er min of meer onverschillig tegenover, maar mijn vader was een gelovig mens. Hij speelde regelmatig orgel in kerkdiensten en was bevriend met diverse dominees en lekenpredikanten. In die geest hebben we zijn uitvaartdienst geregeld.

Wanneer mijn moeder komt te overlijden zal het anders zijn. Niet alleen heeft ze zelf al van alles op papier gezet hoe ze het wil, ook heeft ze nooit een geheim gemaakt van hoe ze over de kerk, God, geloof, religie denkt (en dat is niet al te positief) Haar uitvaart zal zijn zoals zij het graag wil.

Niemand weet natuurlijk hoe belangrijk het is hoe je uitgevaren wordt. In alle culturen zijn er tradities en gebruiken en gewoontes rondom overlijden en begraven. In de RK traditie is er de avond voor de uitvaart een avondwake. Meestal gecombineerd met een condoleance. Dit gebruik was een jaar of tien geleden nog heel gewoon, maar komt tegenwoordig nauwelijks meer voor. Een requiemmis heeft op zich zeer strakke regels, maar tegenwoordig wordt veel van wat door de bisschoppen verboden is/afgeraden wordt oogluikend toegestaan. Al is het alleen maar om de uitvaart toch nog vanuit de kerk te laten plaatsvinden. Wordt er muziek gedraaid in plaats van musici in te huren. Wordt er door een familielid gesproken in plaats van door de priester.

Niemand weet hoe belangrijk het is hoe je wordt uitgevaren. Toch hoop ik dat er een doodgewone requiemmis zal zijn wanneer mijn tijd gekomen is. Voor tante Wil kan ik niets meer doen dan een kaarsje branden, haar gedenken in mijn gebed en een speciale gebedsintentie voor haar aanvragen. Deze dingen zal ik ook zeker allemaal doen. En daarnaast zal ik er zorg voor dragen dat ik haar niet vergeet.

Requiem in pace, lieve tante Wil. Ik vertrouw erop dat u herenigd bent met ome Cor.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s