Vaders

Mijn brein werkt sterk associatief. Ik hoef maar een interval te horen of een hele symphonie speelt zich af in mijn hoofd. Een woord is genoeg om een gedicht te reproduceren of een lied in te zetten. Mijn hele leven ben ik bezig geweest zoveel mogelijk muziek aan zoveel mogelijk haakjes in mijn hoofd te hangen. Ik ben er namelijk van overtuigd dat hoe meer haakjes je maakt in je hoofd, hoe makkelijker je dingen leert en onthoudt. Nadeel is dus dat er altijd wel een ander haakje getriggerd wordt dan het plan was; dat ik iets anders vind dan ik zocht. Ach, ik ben er aan gewend en het levert soms ook heel mooie gedachte op. Zoals vanochtend toen de woorden van de laatste voorbede in het ochtendgebed me sterk aan mijn vader deed denken.

Heer, wij staan voor U om U te danken voor al Uw goede gaven.

Voor het eten zongen wij altijd een lied en dat ging zo:

Voor al Uw goede gaven, Heer zij U de dank en eer.

Wij danken U voor daag’lijks brood, kracht en gezondheid, Heer.

Het is dus niet zo vreemd dat ik juist aan dit lied moest denken; de woorden zijn identiek. Of dat ik daarna of daardoor aan mijn vader moest denken. Hij was degene bij ons thuis die er altijd op stond dat er gebeden werd voor en na het eten. Na het eten zongen we dan vaak het volgende lied. Dat hebben we ook gezongen op zijn begrafenis.

D’avond valt nu neder over bos en hei Rust en vrede geve, vrede ook voor mij! Staakt, o mens, dit streven naar elk aards genot Rust en vrede geve slechts de Heer Uw God.

Dat het bidden bij mijn vader vandaan kwam werd laatst pijnlijk duidelijk toen ik voor mijn moeder had gekookt en zij mij met een pollepel op het hoofd ging slaan toen ik het Onze Vader ging bidden. Maar dit even geheel terzijde.

Ik denk dat mijn vader een gelovig mens was. We hebben er nooit echt over gesproken. Toen ik eraan toe was om over God en geloof te praten, was hij er al niet meer. We hebben veel en over diepe dingen des levens gesproken, maar zelden of nooit over God. Ik vind dat jammer.

De laatste jaren van zijn leven speelde hij regelmatig orgel tijdens de dienst in de Zeemanskerk. Soms val ik in als organist bij onze protestantse broeders en zusters en heel soms mag ik dan ook achter het orgel in de Zeemanskerk zitten. In het liedboek daar aanwezig staat bij sommige liederen de eerste regel van het laatste couplet in mijn vaders handschrift; dan wist hij wanneer hij op mocht houden. Ik vind dat altijd mooi om te zien, dierbaar. Een klein lijntje in deze wereld tussen hem en mij…

Mijn vader heeft nooit geweten dat ik orgel ben gaan spelen, dat is een groot verdriet. Maar hij was heel trots op mijn pianospel en dat is dan weer een grote vreugde. En als ik bid: onze Vader die in de hemel zijt, denk ik altijd aan Vader en aan vader. 💖

mijn vader (de man met de baard) en ik (met vlechtjes)

Zussen

Gister was ik even bij mijn zus. Mijn zus is zes jaar ouder dan ik. Toen zij haar eerste kindje kreeg, was ik 13. Haar eerste drie kinderen heb ik van heel dichtbij meegemaakt. Daarna was het contact vaak gatenkaas. Ik ben niet zo erg aanhankelijk en kan heel monomaan bezig zijn met iets, meestal muziek. Inmiddels woont alleen de laatste van haar (zeven plus nog wat bonuskinderen) kinderen nog thuis en wonen we zeer kort bij elkaar vandaan. Af en toe loop ik er binnen voor een kletspraatje en een kopje koffie. Vaak neem ik eten mee: zelfgemaakte pompoensoep van pompoen uit mijn eigen tuin bijvoorbeeld, vindt gretig aftrek. En één dag in de week haal ik mijn nichtje op, die gaat dan mee naar Ôtje. (= oma.)

Henk had de zolder leeggehaald om de verwarmingsbuizen te isoleren en in één van die dozen zat mijn Nintendo-64 (en nog een paar Nintendospelconsoles :D) en ik zat in no time weer totaal en volledig in Mario. Deze manie is niet nieuw en ik denk dat ik er een soort van verstandig mee omga. In de ochtend doe ik andere dingen, eten koken/voorbereiden, piano studeren, blogje schrijven enz. en dan na 14.00 mag ik gamen. Dat houd ik dan een paar uur vol en op het moment dat er van alles misgaat, stop ik er weer een poosje mee. Gister was ik in zo een pauze even naar mijn zus gelopen voor een kopje koffie.

Mijn zus kan ontzettend goed handwerken. En dan bedoel ik echt ONTZETTEND goed. Ze maakt van alles van papier en van stof en heeft echt twee rechterhanden. Ze is begonnen met origami (Japanse papiervouwkunst) en heeft haar vaardigheden uitgebreid met Stampin’Up en doosjes vouwen en ik weet niet wat allemaal. In haar huis heeft ze een studio waar je met een grote groep om de tafel kunt gaan zitten knutselen en nooit iets tekort komen. Papier, lijm, schaar, stiften, potloden, inkt, echt alles is er! Ik heb daar enorme bewondering voor; niet alleen heb ik die vaardigheid niet (ik heb echt twee linkerhanden!) ook het geduld ontbreekt mij. Het enige in dit genre wat ik graag doe, is kleuren. En meestal als ik daar kom en er is niet iets uit te zoeken (opruimen is mijn grootste hobby!) vraag ik om stiften en een kleurplaat. Zo ook gister. Ik zat lekker een boom met daaronder paddenstoelen te kleuren met prachtige stiften en ik word daar altijd lekker rustig van. Dus ik zeg: lekker zen. Waarop mijn zus zegt: tsja, kleuren….ik word er alleen niet rustig van. Ik kijk haar niet begrijpend aan …?… “Ik word er heel kwaad van,” zegt ze. Ik zeg niks en kleur verder. “Dan heb ik drie stukjes gekleurd en dan denk ik: flikker toch op met je kleurplaat!”

Na ongeveer een minuut moet ik opeens verschrikkelijk lachen. Mijn grote zus, nooit grof gebekt, die altijd zo geduldig zit te fröbelen, heeft een hekel aan kleuren! Ik vind het echt megagrappig en schiet in een lachstuip. Nu is zij degene die niet begrijpend kijkt, maar ik kan het niet uitleggen want inmiddels staan de tranen me in de ogen van het lachen. Als ik een beetje gekalmeerd ben, vraag ik: als je zo een hekel hebt aan kleuren, waarom heb je dan deze doos (met kleurboek en stiften) gekocht? Het antwoord is genoeg om opnieuw in de lach te schieten. “Ik haat kleuren, maar ik houd van kleurtjes”

Later bekeek ik het boek waarin ik zat te kleuren en inderdaad: elke kleurplaat is maar voor 10 of 20% ingekleurd. Niks voor haar! Ik moet er maar wat vaker heen om al die kleurplaten af te maken. In ieder geval heeft deze ervaring ervoor gezorgd dat ik mijn eigen kleurboek met kleurtjes weer tevoorschijn heb gehaald. Toch een heel andere bezigheid dan het kleuren online, wat ik ook doe. (zie mijn omslagfoto’s)

Waar zussen in kunnen verschillen en waar ze hetzelfde zijn…

mijn zus en ik (foto Leo Barnard)

Agatha en Johannes

Elke morgen begin ik met gebed. Ik volg het getijdengebed zoals dat in de kloosters gebeden wordt. Dat gaat vrij makkelijk met de gebedsapp van het bisdom, maar ik heb ook een papieren brevier. Dan is het iets ingewikkelder, want alle uitzonderingen moet je dan zelf opzoeken. De lezingendienst, het eerste gebed van de dag, bestaat uit een

openingsgebed

openingspsalm

hymne

drie psalmen

vers

1e lezing met responsorium (=antwoord)

Bijbellezing, meestal uit het nieuwe testament

2e lezing met responsorium;

meestal een preek van een heilige over de lezing of over de heilige van de dag

afsluitend gebed

Vandaag, 5 februari, gedenken we leven en werk van Agatha van Catania (Sicilië), gestorven rond 250. Agatha weigerde minnares te worden van de landvoogd en werd daarop gemarteld en vermoord. Eén van de martelingen was dat haar borsten werden afgesneden; zij heeft dan ook borstkwalen als patronaat gekregen. (Vraag haar voorspraak ook bij doorliggen, kanker, pest en hartstochten)

h. Agatha, afbeelding van Francisco de Zurbaná

Het valt me op dat de meeste vrouwelijke heiligen heilig zijn verklaard omdat ze weigerde seks te hebben met deze of gene, of hun verkrachters of aanranders hebben vermoord of juist hebben vergeven….het heeft vrijwel altijd iets met seks en macht te maken.

Ik weet zeker dat wat voor lijden wij hier ook doormaken, het in het niet valt bij de schitterende heerlijkheid die God ons straks zal laten zien. De schepping ziet verlangend uit naar het moment waarop zal blijken wie de kinderen van God zijn. De hele schepping is namelijk onderworpen aan dood en verval, hoewel niet uit eigen vrije wil. God heeft dat gedaan als gevolg van de zonde. Maar er is hoop! Ook de schepping zal bevrijd worden uit de macht van dood en verval en dezelfde heerlijke vrijheid krijgen als de kinderen van God.
Romeinen 8:18‭-‬21 HTB

Maar ik wilde het eigenlijk hebben over de tweede lezing van gister van de woestijnvader en monnik Johannes Cassanius (gestorven 435)

Johannes Cassianus (+435)

Hij schrijft over de lezing uit Mattheus (5, 39): Als iemand u op de rechterwang slaat, keer hem dan ook de andere toe. Ongetwijfeld kan met ‘die andere wang’ alleen maar de wang bedoeld zijn van wat ik de ‘innerlijke mens’ zou noemen. De Heer wilde namelijk elke kiem van gramschap uit het diepe innerlijk van de ziel grondig uitroeien. Als jouw uiterlijke wang een klap van een aanvaller krijgt, moet ook de innerlijke mens in nederige instemming zijn wang aanbieden voor een slag: hij moet meevoelen met de pijn van de uiterlijke mens en als het ware ook zijn lichaam aanbieden en onderwerpen aan de belediging van de aanvaller. Want de inwendige mens mag zelfs niet stilzwijgend in opstand komen, wanneer de uiterlijke mens geslagen wordt. (…) Je zult trouwens opmerken dat het een wezenstrek is van de zwakken, dat ze gemakkelijk klaarstaan om te smalen op de anderen en twist te zaaien, maar dat zijzelf door geen schijn van onrecht beroerd willen worden. Ze delen brutale verwijten uit en draven door in onbeheerste vrijpostigheid, terwijl ze weigeren zelf ook maar een kleine, onbenullige berisping te verduren. (einde citaat)

Er is niet veel verander in de wereld, helaas….

Ik houd van dat woord: woestijnvader. Het heeft een mysterieuze ondertoon. Het doet denken aan Johannes de Doper. Het heeft een klank van verlangen en grootsheid. Woestijnvaders waren meestal monniken die om vervolging te ontkomen zich terugtrokken uit de samenleving en als kluizenaar leefden. Niet alle woestijnvaders woonden ook daadwerkelijk in de woestijn, sommige woonden in de bergen of in het woud. Ik vraag me af of het heden te dage nog mogelijk zou zijn zo te leven….wellicht is er ergens op de wereld nog een zo afgelegen plek waar iemand als kluizenaar zelfvoorzienend het leven in dienst kan stellen van God en zo tot diepe inzichten komen. Het is jammer dat we de wijze mensen die ons voorgingen niet beter kennen. Wat zou de wereld er beter uit kunnen zien als we al die wijze lessen hadden kunnen leren. Misschien is het nog niet te laat…

Als wij sterk zijn in ons geloof, moeten wij rekening houden met de gevoeligheid van anderen die minder sterk zijn. Wij moeten niet aan onszelf denken. Wij moeten de anderen aanmoedigen zodat zij ook sterk worden. Aanvaard elkaar dus net zoals Christus ons allen aanvaard heeft. Dat is tot eer van God. Een andere reden is dat ook de overige volken God zouden danken en eren voor zijn genade. ‘Daarom zal Ik uw naam prijzen onder andere volken,’ staat er in de Boeken, ‘en ik zal uw naam bejubelen.’ Het is mijn verlangen dat God, die ons hoop geeft, u door uw geloof vol zal maken van blijdschap en vrede. Dan zal uw hoop steeds sterker worden door de kracht van de Heilige Geest.
Romeinen 15:1‭-‬2‭, ‬7‭, ‬9‭, ‬13 HTB

Blasius

Vandaag vieren we leven en werk van Blasius van Sebaste. Hij stierf rond 316 tijdens het bewind van keizer Licinius. Blasius is de beschermheilige van alle lijders aan keelziektes en van dokters. Dit laatste omdat hij bekend stond als geneesheer bij mens en dier. Hij had zich verstopt in het woud, waar hij als een kluizenaar leefde en alleen contact had met wilde dieren. Op een kwade dag kwamen legionairs zijn territorium binnen om wilde dieren te vangen voor de spelen. Ze zagen Blasius omringt door wilde dieren in gebed verzonken en vluchtten weg. Zij dachten dat hij Orpheus moest zijn, maar de keizer beval ze hem op te gaan pakken, ervan overtuigd dat Blasius de Christen was die hem steeds ontglipte. Toen ze in de stad aankwamen, kwam er een vrouw op hem af. Haar zoontje dreigde te stikken in een visgraat. Blasius legde hem de handen op en de visgraat schoot los. Zo is Blasius aan zijn patronaat gekomen. Op 3 februari wordt de blasiuszegen uitgesproken terwijl de priester twee (brandende) kaarsen houdt aan weerszijden van de hals: Door voorspraak va de heilige bisschop en martelaar Blasius, moge God u bevrijden van keelziekten en alle ander kwaad. In de naam van de Vader, de Zoon en de heilige Geest. Amen

Deze zegen wordt in de meeste parochies nog wel gegeven, al wordt het meestal naar de dichtstbijzijnde Zondag verplaatst en wordt er meestal geen aparte viering voor gegeven. Verplicht voor koorzangers, roep ik altijd, want zij zijn degene in de kerk die hun stem niet mogen verliezen. Mocht er in uw parochie geen Blasiuszegen worden aangeboden, dan kunt u heel eenvoudig thuis een kaars aansteken en na een kort gebed de voorspraak van Blasius aanroepen middels bovenstaand gebed. Of als er huisgenoten zijn, elkaar de zegen geven.

Blasius werd na vele martelingen onthoofd. Nog een reden om de keel aan zijn patronaat toe te vertrouwen. Bij veel heiligen is de achtergrond van het patronaat onduidelijk, onlogisch of in de nevelen der tijd verhuld, maar bij Blasius is het wel duidelijk waarom de nek, de hals en al zijn kwalen aan hem is toevertrouwd. Het is nou ook weer niet zo dat de kerk roept: deze heilige moet dit patronaat krijgen. Nee, veel vaker is het de kerk die achteraf bepaald dat deze heilige dit patronaat krijgt, omdat in de volksverering blijkt dat de mensen dat zo ervaren. De kerk doet dit heel vaak: in de praktijk blijkt dat Blasius wordt aangeroepen ter genezing van keelkwalen, dus voegen ze hem dat patronaat toe. Ook met feesten gaat het vaak zo: in vele parochies wordt een bepaald feest gevierd, terwijl dat niet op de kerkelijke kalender staat; uiteindelijk geeft de kerk toe en voegt het feest toe aan de kalender. Dit heeft ook vaak een omgekeerd effect: het feest is in onbruik geraakt, maar staat nog steeds op de kerkelijke kalender. Dit is vooral zo met feesten die niet aan een Zondag, maar aan een datum vastzitten. Ik noem maar Maria Tenhemelopneming (15 augustus, wordt eigenlijk alleen nog gevierd op de dag zelf in parochies die aan dit feest zijn toegewijd), Maria Lichtmis (2 februari, wordt in de meeste parochies naar de dichtstbijzijnde Zondag verplaatst en zo zijn er nog veel meer.

Dat is het mooie van de katholieke kerk: er zijn ongelooflijk veel regels en evenzoveel uitzonderingen. Als kerkmusicus heb ik al diverse facetten van de kerk van heel dichtbij meegemaakt, van een ontzettend strak in de leer zittende wereldheer, altijd in soutane (zwart priesterkleed tot aan de voeten met veel knopen) tot en met de vrijgevochten altijd in spijkerbroek Karmelietenpaters en alles wat daartussen zit. Als iemand van de buitenkant naar de katholieke kerk kijkt, worden alleen de starheid en de rigide regels en de (soms onzinnige) verboden gezien, van binnenuit ziet de kerk er veel vredelievender uit. Er is ruimte voor van alles en nog wat, voor iedereen. Het grootste probleem is en blijft communicatie, want we kunnen wel roepen dat we tolerante en vredelievende Christenen zijn, vaak blijkt de tolerantie en de vredelievendheid wat tegen te vallen….zolang we er niet over praten, bestaat het niet, is vaak het devies. Het zou iedere Christen sieren zich eens af te vragen hoe het staat met de eigen tolerantie. Jezus zei dat hij is gekomen voor de zieken, niet voor de gezonde mensen. Hij at met de zondaars en genas de ongelovige. En uiteindelijk wordt ons gevraagd te zijn zoals Christus, niet zoals andere Christenen.

Weet daarom heden en neem het ter harte, dat de Here de enige God is in de hemel daar boven en op de aarde hier beneden, er is geen ander. Onderhoud dan zijn inzettingen en zijn geboden, die ik u heden opleg, opdat het u en uw kinderen na u wèl ga en opdat gij lang leeft in het land, dat de Here , uw God, u geven zal voor altijd.
Deuteronomium 4:39‭-‬40 NBG51

h. Blasius

lieve groet en moge de zegen van de heilige Blasius u vergezellen en behoeden voor keelkwalen en ander kwaad…

Bach en Bowden

Samen met een zangeres ben ik bezig een project te realiseren omtrent vrouwelijke componisten. We willen muziek gaan uitvoeren en lezingen houden. Dat alles wordt dan opgenomen en zal t.z.t. ook zeker op mijn soundcloudsite komen, maar dat is nog toekomstmuziek. Daarom studeer en bestudeer ik momenteel een heleboel composities van vrouwelijke componisten. Eén van die stukken is de Ballade opus 36 van de Australische componist Mary Bowden (1868-1950) Een fantastisch stuk dat heerlijk is om te spelen. Het begint met een bedrieglijk eenvoudig thema dat bruusk en stevig binnenkomt en heel abrupt wordt afgelost door een mierzoete passage die zacht en lieflijk kabbelt. De twee thema’s en sferen wisselen elkaar in een steeds hoger tempo op en het stuk eindigt met een apotheose waarin de twee thema’s samensmelten.

Ik speel het nu een week of twee en de eerste paar keren dat ik het eerste thema inzette, kwam het me zo bekend voor. Maar ik kon maar niet vinden waar het me nou zo aan deed denken. Ik ging het stuk beter kennen en zeer waarderen en liet het los dat het ergens op leek. Dacht ik.

Toen ik gisteren het laatste stukje van de moestuin aan het spitten was, speelde in mijn hoofd het klavierconcert in d mineur van J. S. Bach af. Het eerste deel bleef maar rondzingen. Niet heel erg, want ik houd erg van dat stuk, maar toch vreemd want waarom had ik dat nou opeens in mijn hoofd? Ik heb in jaren niet aan dat stuk gedacht of het gespeeld.

luister hier: https://youtu.be/ljLi9A0H8H4

Een opname van de ballade van Bowden kan ik niet vinden, maar ik ga het binnenkort opnemen. Nog even geduld a.u.b.

Later ging ik nog even piano spelen en toen trof het me als een bliksemschicht: de eerste vijf noten van de Ballade van Mary Bowden zijn exact hetzelfde als de eerste vijf noten van Bach’s klavierconcert! Ik vind het bijzonder grappig dat mijn hoofd de vraag (waar doet dit stuk me toch aan denken?) beantwoordt met een earwurm. Onbewust wist ik het antwoord dus al terwijl ik zelfs niet eens meer (bewust) nadacht over de vraag! Ik houd van mijn hersenen ❤

Op de tuin was het vandaag ook erg mooi, tussen de buien door

Frans en Vincentius

we gedenken vandaag leven en werk van Vincentius van Zaragoza. Deze diaken werd in 304 gemarteld en gedood. Hij was weer zo een dappere Christen die zijn geloof niet wilde verlaten en liever als martelaar stierf dan Christus verraden. Ik vraag me af of er tegenwoordig nog zulke Christenen of zelfs maar zulke mensen rondlopen! Natuurlijk komt Frans van der Lugt Sj in gedachte, die Homs (Syrië) niet wilde verlaten ondanks het gevaar. In 2014 door twee kogels om het leven gebracht. Hij is een martelaar in onze eeuw. Lees zijn hele verhaal hier: https://www.jezuieten.org/person/frans-van-der-lugt/ Misschien is er dan toch nog hoop voor de wereld…

Enfin, Vincentius werd in een kerker gesmeten om daar de hongerdood te sterven, maar toen ze zijn lijk op kwamen halen leefde hij nog en getuigde met vaste stem van zijn Heer Jezus Christus. Vervolgens hebben ze hem gevierendeeld, gevild, geroosterd en in een put met glasscherven en spijkers gegooid, maar nog bleef hij in leven. Uiteindelijk werd stadhouder Dacianus bang, vooral voor de wraak van de mensen en haalde hem uit de put en legde hem in een zacht bed in een warme kamer om te herstellen. Daar stierf hij prompt.

Bedenk je eens hoe verschrikkelijk eenzaam het geweest moet zijn. Koud, bang en vol pijn in een donkere put, niet wetend of je ooit nog de zon zal zien schijnen. En het enige wat je in leven houdt zijn de gebeden en je geloof … Het verhaal wil dat Vincentius bezoek kreeg van Engelen in zijn gevangenschap; dat scheelt natuurlijk in de eenzaamheid. Zou Frans van der Lugt ook het genoegen van zulk hoog bezoek hebben mogen smaken? Het heeft minder lang geduurd; de kogels waren vrijwel direct dodelijk. Hij was misschien ook minder eenzaam. Hij bleef tenslotte in Homs omdat hij zijn mensen niet in de steek wilde laten….Toch zegt dat ook vrij weinig. Zelf ben ik het eenzaamst als ik onder de mensen ben. In mijn eentje ben ik vrijwel nooit eenzaam. Alleen zijn en eenzaam zijn zijn twee totaal verschillende dingen.

Vincentius is schutspatroon van rietdekkers, dakpanfabrikanten, pottenbakkers en wijnbouwers. Hoe langer een heilige in de kalender staat, hoe meer legendes en zegswijzen er over bestaan.

Wie das Wetter um Vinzenz war,
so wird’s sein im ganzen Jahr.
Schönes Wetter bringt Gewinn,
drum merk den Tag in deinem Sinn

en ook

Vinzent Sonnenschein,
bringt viel Korn und Wein.
Bringt es aber Wasserflut,
ist’s für beides nicht so gut

Gelukkig is het vandaag mooi weer! Zo kunnen we ons verheugen op een goede oogst. En na een hele week gedwongen binnen slapen vanwege een aanhoudende storm, kan ik vannacht weer heerlijk buiten slapen. Ik verheug me er nu al op 😀

Vincentius van Zaragoza

Agnes

Geloofd zij de God en Vader van onze Here Jezus Christus, de Vader der barmhartigheden en de God aller vertroosting, die ons troost in al onze druk, zodat wij hen, die in allerlei druk zijn, troosten kunnen met de troost, waarmede wijzelf door God vertroost worden. Want gelijk het lijden van Christus overvloedig over ons komt, zo valt ons door Christus ook overvloedig vertroosting ten deel. Worden wij verdrukt, het is u tot troost en heil; worden wij getroost, het is u tot een troost, die zijn kracht toont in het doorstaan van hetzelfde lijden, dat ook wij ondergaan. En onze hoop voor u is wèl gegrond, want wij weten, dat gij evenzeer aan de vertroosting deel hebt als aan het lijden.
2 Korinthiërs 1:3‭-‬7 NBG51

We vieren vandaag het leven van de heilige Agnes. Agnes stierf om en nabij 304 als dertienjarig meisje de marteldood omdat ze weigerde te trouwen. Ze wilde haar maagdelijkheid bewaren voor Christus. Ze werd eerst opgesloten in een bordeel en toen in brand gestoken, maar toen dat allemaal mislukte werd ze doorstoken met een zwaard. Ik vind het nogal wat. Het is al zo lang geleden en er zijn zoveel verhalen en legendes….wat is er precies en echt gebeurd? In de SantÁgnes fuori le Mura (St. Agnes buiten de muren) in Rome https://romanchurches.fandom.com/wiki/Sant%27Agnese_fuori_le_Mura is een marmeren reliëf met haar afbeelding dat stamt uit de 4e eeuw. Iets zal er dan toch wel waar zijn van het verhaal….of in ieder geval lijkt het een bewijs dat ze bestaan heeft.

st. Agnes, ze wordt vaak afgebeeld met een lam in haar armen als teken van haar onschuld.

Ik heb altijd een onbehaaglijk gevoel bij kindheiligen. Ik denk dat de meeste kinderen die jong sterven een zekere mate van heiligheid bezitten of uitstralen. Het is onnatuurlijk dat ouders hun kinderen moeten begraven. Het is niet meer dan logisch dat gestorven kinderen een speciale plaats krijgen in het gezin, en in de harten van de ouders/verzorgers en verdere familie. Blijkbaar zijn er kinderen die zoveel indruk achterlaten, hetzij tijdens hun (korte) leven hetzij door hun (martel)dood dat er geen andere optie is dan ze heilig te verklaren. Toch lijkt het een vrij arbitraire bezigheid, dat heilig verklaren en het accepteren van wonderen. (Men kan pas heilig verklaard worden als er meerdere wonderen hebben plaatsgevonden in naam of op voorspraak van…Het is een ingewikkeld proces waar maar weinige mensen inzage in krijgen) In Mexico bijvoorbeeld ligt het gemummificeerde lichaam van een meisje dat zich ruim 300 jaar geleden bekeerde tot het rooms-katholieke geloof en dezelfde dag dat ze haar eerste heilige communie deed, door haar vader werd omgebracht. Deze Inocentia is door de kerk niet heilig verklaard, terwijl er toch diverse meldingen zijn van wonderen in haar naam en de kerk waar haar lichaam ligt ook een bedevaartsoord is geworden. https://littlethings.com/lifestyle/santa-inocencia-blinks

Aan de andere kant zijn er vele Mariaverschijningen (geweest) die alleen door kinderen worden beschreven en ervaren. Wellicht kiest de heilige Maagd kinderen voor Haar boodschappen omdat die meer openstaan voor verschijningen, wonderen en boodschappen vanuit de hemel. Ik denk aan Bernadette Soubirous, die Maria zag in Lourdes.

Bernadette Soubirous

en ook aan de kinderen die Maria zagen bij Fatima. https://www.rkactiviteiten.nl/kinderenbiddenvoorkinderen/pdf/Verhaal-over-de-drie-herderskinderen-in-Fatima.pdf

Deze verschijningen zijn niet alleen erkend door de kerk, de plaatsen zijn ook uitgegroeid tot enorme bedevaartsoorden waar jaarlijks vele, vele pelgrims komen. Terwijl het toch echt geen gegeven is dat volwassenen naar kinderen luisteren en hun verhalen serieus nemen. Waarom of hoe komt het dat deze kinderen wel werden geloofd en andere niet?

Ik vroeg aan Henk wat zijn gevoel was bij kindheiligen. Hij zei dat hij er geen mening over had: “ik heb er geen verstand van”, zei hij. Ik heb er ook geen verstand van, maar ik kan wel begrijpen dat de kerk soms brood ziet in een verhaal en soms niet. Zelf geloof ik stellig in verschijningen en in contact met de wereld achter de schaduw, maar ik ben te sceptisch van aard om alles lukraak te geloven. En misschien ook wel te cynisch om te geloven dat andere mensen (lees: de kerk) wel het verschil kan zien tussen fantasie en werkelijkheid, beter dan ik. Ach, wat maakt het ook allemaal uit? Het levert mooie verhalen, verdiept geloof en prachtige gebouwen op.

Vraag niet hoe het kan, maar geniet ervan 😀

Lieve groet

Vriendschap is een gave Gods

Henk en ik kijken graag samen een serie. Dat is al begonnen toen we elkaar nog maar net kende en ik hem liet kennismaken met Star Trek Voyager. Die serie liep toen nog en ik vond het, als trekkie, helemaal niet erg om helemaal opnieuw te beginnen. Daarna konden we samen naar alle andere Star Trek series kijken. Inmiddels hebben we Netflix en is het een stuk eenvoudiger om een serie te vinden die we allebei graag willen zien. Het voordeel van Netflix is dat je meteen de volgende aflevering kunt kijken. Het nadeel van Netflix is….dat je meteen de volgende aflevering kunt kijken! Maar wij zijn heel zuinig en kijken één, hooguit twee afleveringen per dag. Zo zagen we A series of unfortunate events, Under The Dome, The Messiah, Rick and Morty (die kijken we momenteel voor de derde keer!), Disenchantement, The Crown en op het moment zijn we verslingerd aan Homeland. Een andere serie die bijzonder veel indruk heeft gemaakt is The Vikings.

Ongelooflijk goed gecast en geschreven. Natuurlijk enorm gedramatiseerd; de historische feiten die we over Ragnar Lothbrok weten zijn op de vingers van één hand te tellen, maar het is werkelijk zeer boeiend. Naar aanleiding van de serie lees ik nu The saga’s of Ragnar Lodbrok van Ben Waggoner en The children of Odin (The book of Nothern Myths) van Anon E. Mouse. Natuurlijk heb ik al eerder kennis genomen van de Noorse mythologie en ook de Edda gelezen, maar door deze serie werd mijn nieuwsgierigheid (opnieuw) gewekt. Ik las inmiddels ook Dunstan: One man. Seven Kings. van Conn Iggulden, wat ook over een historisch figuur gaat, twee generaties na Ragnar. Ook in het verschrikkelijk dikke boek Sarum (over de geschiedenis van Engeland vanaf de prehistorie tot nu) van Edward Rutherfurd komen de aanvallen van Vikingen voor. Allemaal prachtige boeken om te lezen!
Hoewel de geschiedenis van Ragnar verder onbekend is, wil ik hier toch even over de serie schrijven. Het hele verhaal heeft bijzonder veel indruk op me gemaakt en ik zal vertellen waarom. Om dat uit te kunnen leggen moet ik toch een kleine samenvatting geven van het verhaal zoals de serie het volgt.


Ragnar ging als eerste Noorman richting het westen varen. Hij kwam uiteindelijk in Engeland en ze vinden daar enkel een klooster. De Vikings zijn verbijsterd over het feit dat er alleen mannen wonen in wat zij als een dorp of stad ervaren en zien er geen enkel bezwaar tegen alle monniken om te brengen en de schatten uit de kapel mee naar huis te nemen. Ragnar is echter anders en ziet ook de enorme rijkdom van het land zelf. In Scandinavië is het leven hard. Er is weinig mogelijkheid om landbouw te bedrijven en de mensen sterven vaak gewoon van de honger. Ragnar ziet meteen mogelijkheden groente, fruit en graan te verbouwen en verlangt ernaar zich in dit rijke, vruchtbare land te vestigen. Om de gewoontes en de taal te leren laat hij één monnik in leven en neemt hem mee naar Scandinavië. In de loop van de serie zie je de vriendschap tussen de beide mannen groeien. Aethelstan (de monnik) leert Ragnar zijn taal, maar leert zelf ook de taal van de Noormannen. Hoewel hij zich zo goed en zo kwaad het gaat aan zijn christelijke normen, waarden en gewoontes houdt, zie je ook hoe hij beetje bij het veelgodendom van Ragnar adopteert of accepteert. Voor Ragnar geldt hetzelfde, alleen dan andersom. De vriendschap wordt steeds hechter en Ragnar en Aethelstan maken ook veel spirituele reizen samen. Er is een heel mooie scene waarin Aethelstan uitlegt hoe hij worstelt tussen de twee geloven.

https://m.youtube.com/watch?v=vgoD_8hncoA


Een andere heel mooie scene laat zien dat Ragnar met hetzelfde dilemma worstelt. Hij vraagt Aethelstan hem een van zijn gebeden te leren en dan bidden ze samen het Onze Vader https://youtu.be/kmyAXaOdxJE


In seizoen 3 wordt Aethelstan vermoord door een andere, zeer jaloerse vriend van Ragnar (Floki) die niets begrijpt van de vriendschap tussen die twee en evenmin de verscheurdheid die ontstaan is in Ragnar tussen de twee geloven. Floki is zelf standvastig in zijn geloof, hardnekkig zou ik zelfs willen zeggen en begrijpt niets van geloofstwijfel.
Tijdens de hele serie wordt steeds weer opnieuw duidelijk gemaakt, zonder enig waardeoordeel dat er meer overeenkomsten dan verschillen zijn in beide geloven. Dit is iets wat ik zelf ook zeer zeker ervaar bij het leren over veelgodendom. De zoektocht naar God of spirituele ervaringen zijn gelijk, alleen hoe het ingevuld en uitgelegd wordt verschilt. Misschien is het zo dat God beelden stuurt die begrijpelijk zijn en uit te leggen, ook wanneer de ontvanger geen besef heeft van het christendom
Ragnar begraaft Aethelstan op de plek waar hij het Onze Vader leerde. Hij zegt dan tegen Aethelstan: this is as close as I can get you to your god. Ragnar zet het plan dat hij samen met Aethelstan heeft beraamd om Parijs te veroveren gewoon voort. Tijdens het beleg van Parijs wordt hij chronisch ziek, maar hij neemt wel zijn verantwoordelijkheid als koning en gaat zelf overleggen met de stadhouder en bisschop van Parijs. Hij verrast vriend en vijand door als voorwaarde te stellen dat hij gedoopt wordt. Waarom wil je gedoopt worden, wordt hem natuurlijk gevraagd. Hij zegt dan dat hij na zijn dood met Aethelstan verenigd wil worden en dat die nu eenmaal in de christelijke hemel is. Waarop de bisschop zegt dat Ragnar, zelfs als hij gedoopt wordt naar de hel zal gaan in plaats van naar de hemel. Ragnar zegt daarop: that is not your decision to make. En hij laat zich dopen.
Zie hier deze scene: https://youtu.be/UX0HPtXzWFk


Hoe groot is geloof dan? Als hij zijn eigen geloof verraad of verlaat, niet omdat hij denkt dat het geloof van de ander beter is, maar omdat hij zeker weet dat God of de goden altijd zullen kiezen voor de liefde die bestaat tussen hem en zijn vriend. Ik ben zo onder de indruk van hiervan! Ik vind het echt prachtig.
Ik heb lang nagedacht waarom dit zo een indruk op me gemaakt heeft en ik denk dat er twee belangrijke dingen een rol spelen. Ten eerste is het de hele vriendschap duidelijk dat de Christen iets voor heeft op de Viking. Het voelt alsof de Heelheid, de volledigheid van het geloof in de heilige Drie-Eenheid voor een ieder die oprecht zoekt naar God onweerstaanbaar is. En dat komt dan natuurlijk omdat het over de Ware God gaat, dat is tenminste wat ik geloof. Ten tweede is het voor mij heel duidelijk dat vriendschap onweerlegbaar een gave Gods is. Twee mannen van zo een verschillende achtergrond, verder bij elkaar vandaan is bijna niet denkbaar, toch de kans krijgen een grote liefde voor elkaar te laten groeien. Juist omdat ze allebei, op hun eigen manier, op zoek zijn naar God. Hoewel geloof en spiritualiteit in beider levens heel belangrijk is voor ze elkaar leren kennen, komt de werkelijke verdieping pas als ze elkaar leren liefhebben en van elkaars spiritualiteit en levensinzicht durven leren. Voor mij een heel duidelijke boodschap dat liefde en God synoniem is. Het doet me ook denken aan het verhaal in de Bijbel waarin Jezus gevraagd wordt wat de belangrijkste wet is en Hij antwoordt: heb God lief boven alles en je naaste als jezelf.
‘Meester, wat is het belangrijkste gebod in de wet van Mozes?’ Jezus antwoordde: ‘Heb de Here, uw God, lief met heel uw hart, met heel uw ziel en met heel uw verstand. Het tweede gebod komt op hetzelfde neer: “Heb uw naaste net zo lief als uzelf.” Deze twee geboden zijn de basis van de hele wet en de profeten.’
Mattheüs 22:36‭-‬37‭, ‬39‭-‬40 HTB

met de mantel der liefde

In ons bisdom lopen heel veel priesters rond die niet in Nederland zijn geboren. Begrijp me niet verkeerd! ik heb daar helemaal geen bezwaar tegen ofzo, het valt me gewoon op. Nederland is missiegebied geworden…

Anyways, ik heb ongelooflijk veel bewondering voor hoe snel die mannen Nederlands leren en niet voor alledag; ingewikkelde theologische teksten en de Bijbel en eucharistische gebeden moeten ze gewoon direct in het Nederlands lezen en leren, en ook uitspreken in het openbaar. Ik geef het je te doen! Maar mijn bewondering behoedt me er niet voor af en toe te moeten (glim)lachen om een foute uitdrukking of uitspraak. Vanochtend hoorde ik de priester zeggen dat we deze woorden van God moeten opsluiten in ons hart. 😀 Hij bedoelde natuurlijk dat we deze woorden van God in ons hart moeten sluiten en iedereen snapt dat. Waarschijnlijk hebben de meeste mensen het foutje niet eens gehoord of opgemerkt, maar ik vind het grappig.

Verder heb ik stukken van Bairstow, Stanford, Rheinberger en Chuckerbutty gespeeld en de cantor heeft prachtig gezongen. Henk was niet mee. Hij speelde vanochtend (gitaar) bij onze protestantse broeders en zusters. Je kunt de dienst hier terugkijken: https://kerkdienstgemist.nl/stations/714/events/recording/161088030000714 Henk is de gitarist met dat mooie pak aan 😉

Onze viering is niet gestreamd; als je mij wilt horen spelen, moet je naar de kerk komen. Of je gaat even naar mijn SoundCloudaccount natuurlijk! Onlangs nog nieuwe pianostukken toegevoegd en binnenkort komen er nieuwe orgelstukken, o.a. van Carlotta Ferrari. https://soundcloud.com/user-542842040/handal-kjerulf-idylle-op4-no2

interieur Petrus en Paulus kerk, Den Helder. gezien vanaf de orgelbank

Thoreau en Augustinus

Augustinus leefde van 354 tot 430. Hij werd bisschop van Hippo nadat hij zich in 386 tot het christendom had bekeerd. Zijn moeder, Monica was christen, maar zijn vader Patricius, niet. Hoewel de geschiedenis verteld dat hij zich op zijn sterfbed alsnog liet dopen, is het duidelijk dat Augustinus in zijn jeugd veel tegenstrijdige boodschappen heeft meegekregen. Als student leidde hij een nogal losbandig leven. Hij schrijft daar zeer openlijk over in zijn Confessiones. https://www.bol.com/nl/p/belijdenissen/1001004006414160/?referrer=socialshare_pdp_www

Nog veel meer van zijn geschriften en preken zijn ons in geschreven vorm nagelaten. Hij is niet voor niets in 1303 door paus Bonifatius VIII heilig verklaard. Hij wordt zeer terecht gezien als één van de belangrijkste kerkvaders van de Roomse kerk. Toch is dat allemaal niet waarom hij mij zo aanspreekt. Augustinus’ denkraam en zijn kwetsbaarheid die hij zo openlijk en zonder schroom tentoonstelt, maakt hem voor mij tot een zeer aimabele en menselijke heilige. Veel van zijn uitspraken zijn ijzersterke oneliners die vandaag de dag nog net zo krachtig zijn en die mij persoonlijk aanspreken, ondanks de eeuwen die tussen ons in liggen:

Zolang we het niet kunnen verbeteren, zijn we gedwongen het te verdragen.

Soms loopt er zo iemand op aarde rond, iemand die zijn tijd ver vooruit is, zegt men dan. Augustinus, Leonardo da Vinci, Isaac Asimov. Misschien is dat wel een heel verkeerde opvatting en zijn dit tijdloze mensen, die ons armzalige stervelingen, komen wijzen op een andere, betere weg.

Zo lees ik nu Walden and Civil Disobedience van Henry David Thoreau, geschreven halverwege de 19e eeuw. Het is ongelooflijk hoe dit boek aansluit bij de huidige maatschappij. Reeds in 1845 pleitte Thoreau voor minder bezit, minder reisbewegingen en gezonder leven. Hij leefde zelf een aantal jaar volkomen zelfstandig en onafhankelijk in een klein huisje wat hij zelf had gebouwd, zoveel mogelijk zelfvoorzienend en een zo klein mogelijke ecologische voetstap op aarde achterlatend, al was dat natuurlijk in die tijd nog helemaal geen onderwerp. Hij zag toen al hoe de wereld zou ontsporen door de megalomane hebberigheid van de mens. The civilized man, schreef hij, is a more experienced and wiser savage. Oftewel we hebben niets geleerd en leven als barbaren met iets meer ervaring en in grotere luxe.

Men say they know many things

But lo! they have taken wings,-

The arts and sciences,

And a thousand appliances;

The wind that blows

Is all that anybody knows

Walden and Civil Disobedience is echt een boek dat je gelezen moet hebben. https://www.bol.com/nl/p/walden/9200000108319842/?referrer=socialshare_pdp_www

Ik kan niets veranderen aan de ellendige situatie waarin ik momenteel verkeer. Vastgelopen in een rouwproces na ontslag en daarbovenop een burndown omdat mijn talenten nutteloos en doelloos op de plank blijven liggen aangezien ik geen passend werk kan vinden, er geen werk ís. Zit ik thuis en probeer ik elke dag te minderen met alles, probeer ik op te ruimen, zowel fysiek als geestelijk. Ben ik zoveel mogelijk zelfvoorzienend dankzij de moestuin en het is juist de fysieke arbeid daar die zorg draagt voor mijn geestelijke gezondheid. Dat en het bidden van het getijdengebed, zoveel mogelijk muziek studeren en af en toe een zanger begeleiden tijdens een eucharistieviering. Ik doe mijn best om overeind te blijven en bid dat er spoedig minder van de duivel in de wereld te zien is en meer van God.

Zolang we het niet kunnen verbeteren, zijn we gedwongen het te verdragen.

lieve groet

Augustinus van Hippo