Ik heb weleens ergens gelezen dat 80% van de volwassenen spijt heeft in zijn/haar jeugd geen muziekles te hebben gevolgd, terwijl slechts 20% van de kinderen muziekles krijgt. Dit is natuurlijk heel erg scheef! Een groot deel van mijn lespraktijk bestaat uit volwassen spijtoptanten die alsnog willen leren spelen, dus hoewel ik de percentages niet wetenschappelijk kan onderbouwen, zegt mijn ervaring dat het klopt.

Gistermiddag lag ik lui een filmpje te kijken toen een volwassen leerling een berichtje stuurde: Ben je druk? Ik wil eigenlijk NU een les hebben! Het is een heel leuke leerling dus ik antwoordde: vooruit met de geit! Hij heeft geen geit, maar hij kwam toch een lesje halen. Heel intelligente en muzikale man die altijd heel leuke vragen stelt. Bijvoorbeeld stuurde ik hem laatst een opname van een stuk van Reger dat ik net heb ingestudeerd en toen vroeg hij of ik het nog eens wilde spelen waar hij bij was zodat hij de bladmuziek mee kon lezen. Overigens stuurde ik hem dat omdat ik vind dat ik hem een beetje moet opvoeden want zijn liefde voor muziek gaat niet verder dan de klassieke periode en daarna is ook nog zoveel prachtige muziek gecomponeerd.

Van de week had ik ook voor het eerst een onlineles met een leerling van 73. Ze was een beetje nerveus over deze nieuwe manier van les krijgen, maar het ging goed. Ik heb daar bewondering voor, nog zoveel nieuwe dingen leren en doen op die leeftijd. Het stuk wat ze speelde, klonk goed maar was een beetje te langzaam. Ze vraagt me hoe snel ze de metronoom moet zetten? (Voor degene onder ons die niet weten wat een metronoom is: een ding dat tikt en wat je in kunt stellen hoeveel tikken per minuut hij geeft. Musici gebruiken deze om een stuk in één tempo te (leren) spelen, tempo te verhogen of een maat te leren begrijpen.) Ik noem een getal, zij probeert het uit, we zijn tevreden en gaan naar een volgend stuk. Tijdens het spelen hoor ik nog steeds iets tikken, dus ik vraag of de metronoom soms nog aanstaat? Nee, het blijkt haar Friese staartklok. 😆

Vorige week nog had ik een volwassen beginner op les die totaal gefrustreerd was omdat de stukken die ik haar had opgegeven, niet lukte. Het probleem is puur motorisch. Vingers, handen en hoofd moeten allemaal nieuwe dingen doen en lopen in ontwikkeling niet gelijk op. En als dan je puberzoon thuiskomt uit school, achter jouw piano gaat zitten en met behulp van een YT-filmpje in no time een liedje naspeelt, dan begrijp ik de frustratie! Maar zo werkt het gewoon niet, helaas. Gaan andere leerprocessen geleidelijk en haast ongemerkt, muziek leren gaat schoksgewijs. Een hele tijd op hetzelfde niveau en dan ineens een sprong vooruit. Als leerlingen tegen die sprong aanzitten, wat meestal aangegeven wordt door verbaal geuite frustratie met het gebrek aan vooruitgang, is het mijn taak positieve energie te geven en de animo levend te houden. Ik vergelijk de hersens dan vaak met een snelweg waar gewerkt wordt aan nieuwe afslagen en nieuwe knooppunten. Het is heel vervelend en frustrerend als je elke ochtend in de file staat en het gevoel hebt niet vooruit te komen, maar zodra de neuronensnelwegen in je hersenpan klaar zijn en je vooruit schiet, denk je niet eens meer aan de voorgaande ellende!

Soms staat ook de staat van zijn vorderingen in de weg. Bijvoorbeeld als er een ingrijpende, levensveranderende gebeurtenis heeft plaatsgevonden. Of omdat er een gedachte zich heeft vastgezet die averechts werkt. Dat hoeft niet eens per se een negatieve gedachte te zijn! Zo had ik een leerling van 14 met een behoorlijke dosis muzikaal talent. Pubers vind ik altijd een uitdaging. Ik vind het moeilijk om contact te leggen en nog moeilijker om te zien of de woorden die ik zeg, de aanwijzingen die ik geef op een juiste manier verwerkt en opgeslagen worden. Enfin, deze jongeman dus heeft nooit eerder muziekles gehad, maar zit al jaren op zijn keyboard liedjes na te spelen op zijn gehoor, niet gehinderd door welke kennis van muziek of muziektheorie dan ook maar. Waarschijnlijk wordt hij door zijn familie voortdurend geprezen en vertellen ze aan een ieder die het maar horen wil, hoe ontzettend muzikaal hij is en hoe verschrikkelijk goed hij piano kan spelen. Nu ben ik er altijd voor kinderen de hemel in te prijzen, zeker als er duidelijk een kern van waarheid in zit maar in dit geval heeft de gedachte dat hij ontzettend goed piano kan spelen wortel geschoten in zijn puberbrein en vindt hij les in iets wat hij al denkt te kunnen totaal overbodig. De eerste drie of vier lessen zat hij dan ook ongeïnteresseerd op de pianokruk en oefende niks van de stukken die ik hem opgaf. Ik werd er een beetje wanhopig van. Hoe kon ik deze jongeman bereiken? In de laatste les voor de herfstvakantie heb ik hem ernstig toegesproken. Ik bevestigde zijn talent en vertelde er direct bij dat als hij doorgaat zoals hij nu doet, hij best aardig piano zal kunnen leren spelen. Maar als hij serieus gaat oefenen en de saaie dingen doet die ik hem als huiswerk meegeef, dan ja dán zal hij fantastisch piano kunnen leren spelen. De keus is aan jou, zei ik. Na de herfstvakantie kwam hij op les en tot mijn stomme verbazing had hij niet alleen zeer ijverig gestudeerd, hij vertelde ook heel spontaan en open over wat hij die dag allemaal had meegemaakt. Hij luisterde aandachtig naar mijn aanwijzingen en maakte dankbaar gebruik van de vijf minuten die ik hem gaf om te spelen waar hij zin in had. Hij had duidelijk over mijn woorden nagedacht en een beslissing genomen. Nu hij bevrijd is van de gedachte die hem gevangen hield, kan hij verder groeien.

Ik denk ook dat er (aan onze kant van de wereld in ieder geval) een fleem van heiligheid om muziek heen hangt. Je mag alleen muziek maken als je het perfect kan. Dat komt natuurlijk ook door de enorme hoeveelheid schijnbaar perfecte opnames die overal te vinden en te horen zijn. Wat veel mensen zich niet realiseren is dat die opnames meestal zijn samengesteld uit verschillende opnames waar de beste stukjes uitgeknipt en aan elkaar geplakt worden. Er ontstaat zo een schijnbaar perfecte uitvoering van een stuk, terwijl het feitelijk een aantal minder perfecte maar ongetwijfeld veel interessantere uitvoeringen zijn geweest. Ik vind het heel zorgelijk dat er zo over muziek wordt gedacht. Ik kan me ook heel boos maken over (muziek)docenten die tegen leerlingen zeggen dat ze niet mee mogen doen aan de einduitvoering of schoolmusical omdat ze niet kunnen zingen of spelen of dat wat ze zingen of spelen niet voldoet aan de kwaliteitseisen. Ik denk dan dat er met die eisen iets niet in orde is. Muziek gaat niet over perfectie!

Muziek is ons door God gegeven, niet alleen om Zijn lof te zingen. Ook om ons op een hoger niveau te tillen. Zelf denk ik dat God veel van muziek houdt en ons daarom begiftigt heeft met verlangen naar harmonie en melodie. Hij heeft tenslotte alle levende wezens muziek geschonken. Niet alleen mensen en vogels. Bijvoorbeeld gibbons staan ook bekend om hun prachtige, melodieuze zang. Luister hier: https://youtu.be/JLOn8F0p96s

Van varkens weet ik dat ze voor hun biggen neuriën tijdens het zogen. https://youtu.be/pOea0VQD5Gs

En een bioloog heeft me weleens verteld dat zelfs vissen met elkaar communiceren middels geluid. Dit naar aanleiding van mijn geliefde uitspraak wanneer iemand roept niet te kunnen zingen: alleen vissen kunnen niet zingen! (dat blijkt dus niet waar te zijn 😉)

Muziek is één van de allereerste dingen die een mens leert. Reeds in de baarmoeder komen geluiden binnen en daar reageert de baby op. Niet voor niets dragen veel aanstaande moeders een zacht belletje. Van Mozart wordt gezegd dat hij zo jong begon met componeren dat zijn herinnering aan de geluiden in de baarmoeder nog volop in zijn geheugen aanwezig waren en dat hij daarom muziek componeerde die eigenlijk bij iedereen binnenkomt. Feit is dat muziek en zeker de muziek van Mozart! al bij zeer jonge kinderen rustgevend of juist opwekkend kan werken. En bij oude mensen is het helemaal overduidelijk! Mensen die al jaren zwaar dementeren en vaak niet eens meer praten, zingen vrolijk en uit volle borst de liedjes uit hun kinderjaren mee. Ik merk dat ook op bij mijn eigen moeder, die lijdt aan vasculaire dementie en steeds minder gaat praten. Zodra ik achter de piano ga zitten en oude kinderliedjes speel, zingt ze uit volle borst mee en zit te dansen in haar stoel.

Ik zou ervoor pleiten de heiligheid van de muziek af te poetsen, ieder kind muziekles te geven (zoals dat in mijn lagere school gewoon was: elke ochtend beginnen met een kwartier samen zingen en twee keer per week klassikaal muziekles) en vooral te stimuleren samen muziek te maken. Want muziek maken is leuk, maar samen is leuker! De heiligheid van muziek zit in ieder mens verborgen en heeft niets te maken met prestatie en alles met leven en liefde. Muziek is geen wedstrijd!

Alles wat adem heeft, love de Heer!
Psalm 150

Het is vandaag Zondag Laetare, de een na laatste Zondag van de Vastentijd, ook wel Halfvasten genoemd. (Katholieken nemen het altijd ruim met tijd en ruimte 😉 ) De liturgische kleur is roze, een van de twee roze Zondagen in het kerkelijk jaar (de ander, Gaudete, is de 3e Zondag van de Advent) Roze als met wit aangelengd paars, de liturgische kleur van de Vasten en de Advent. Volgende week is het de laatste Zondag van de Vasten en de week erop is het Palmzondag. De dag waarop we de intocht van Jezus in Jeruzalem vieren, het begin van de Goede Week. Op naar Pasen dus!

In oktober 2019 viel ik voor de vierde keer in mijn volwassen leven in de diepe put van depressie. In 1998 gebeurde het voor het eerst, na het overlijden van mijn vader. Na een halfslachtige zelfmoordpoging kwam ik in de psychiatrie terecht. Ik kreeg medicatie. Antidepressiva, stemmingsstabilisatoren, slaapmiddelen, medicijnen tegen nachtmerries, medicijnen tegen de bijwerkingen van al die medicijnen….ik was in de jaren die volgden een wandelende apotheek. En toch konden al die medicijnen niet voorkomen dat ik 2003, na mijn masterexamen, opnieuw in een zwart gat viel. Dankzij alle medicijnen was het dit keer heel makkelijk om een suïcide te plannen en ik probeerde het dan ook twee keer in een half jaar tijd. De eerste keer was het bijna gelukt, maar laat ik er geen doekjes omwinden: ik ben er nog steeds. Vreemd genoeg is dat nooit een geruststelling. Het bevestigt alleen mijn gedachte “zie je wel dat ik niks kan?!?!??! Ik kan niet eens zelfmoord plegen!” Daarna heb ik alle medicijnen overboord gegooid; als ze niet konden voorkomen dat ik met alle macht een einde aan mijn leven wilde maken, wilde ik ze niet meer slikken. De laatste keer was mijn depressie heftig, kort en heel acuut over toen ik mijn droombaan kreeg aangeboden.

Dr eerste drie depressies werden gekenmerkt door activiteit. In plaats van treurig in een hoekje te gaan zitten, werd ik zeer ondernemend. Ik begon een nieuwe studie, ik nam een nieuwe baan aan, ik was ervan overtuigd dat het allemaal goed zou komen als ik maar gewoon door zou gaan. En dat is iedere keer gelukt! Ik nam wel wat extra tijd voor mezelf, maar bleef gewoon aan het werk, bleef gewoon sociaal actief en ging zo gewoon mogelijk door met mijn leven. Dat is steeds mijn redding geweest. Als je maar doorgaat, wordt het vanzelf normaal. Ik had ook altijd het gevoel dat ik er zelf iets aan kon en moest doen en dus deed ik dat. Een zelfmoord plannen is misschien niet een positieve activiteit, maar het is een doen desalniettemin.

Vanaf dag één voelde deze depressie anders. Definitief. Het komt nooit meer goed met mij, was (en is) mijn dominante gedachte. En nu is het maart 2021, anderhalf jaar later en het lijkt erop dat ik gelijk heb. Self-fulfilling prophecy? Ik ben nog steeds depressief. En zo depressief dat ik niet eens energie heb om over zelfmoord na te denken. Ik doe echt niks. Mijn grootste prestatie op een dag is als ik niet alleen ben opgestaan, maar ook gedoucht heb en aangekleed ben. Het komt zelden voor.

Zondag Laetare, het Licht van Pasen dat een beetje vooruit schijnt. Het Licht dat hoop moet geven. Op dit moment in mijn leven zou een heel klein beetje hoop al zoveel kunnen doen, maar ik voel het niet. Licht aan het eind van de tunnel is ongetwijfeld een tegenligger en zelfs het ontluikende groen van de nieuwe lente kan mijn hart niet raken. Er zijn zo verschrikkelijk veel dingen die ik mis, dat ik er niet eens over na kan denken. Ik probeer bij de dag te leven en sommige dagen lukt dat. Het eerste wat ik ’s morgens doe is het morgengebed bidden. Vaak lukt het me een paar uur muziek te studeren. Sommige dagen heb ik genoeg energie om een film te kijken of even bij mijn zus op bezoek te gaan.

Ik weet eigenlijk niet zo goed hoe ik dit bericht moet eindigen. Ik zou willen dat ik dat kon met een glimlach en een bemoedigend woord. Ik heb ze niet….misschien dat iemand anders bemoedigende woorden heeft?

Hij liet mij niet sterven. Ik zal voortaan leven en veel meer van het licht genieten.” tweemaal, zelfs driemaal zijn ziel terughalen uit de grafkuil, zodat hij het levenslicht kan blijven genieten.
Job 33:28‭, ‬30 HTB

Leven met hsp is een uitdaging. Ik heb vooral veel last van geluid. Het is me snel te hard of te overheersend en ik raak snel geïrriteerd of overprikkelt als geluiden om me heen langdurig te hard zijn. Voor het reizen heb ik noise-cancelling headphones, die ik ook vaak thuis gebruik als ik niet goed in mijn vel zit. Moet ik ook weer mee uitkijken want voor ik het weet ben ik er zó aan gewend dat ik helemaal niet meer zonder kan 🙈 Het klinkt misschien vreemd dat een musicus overgevoelig is voor geluid….of misschien ook wel juist niet.

Onlangs schraapte Henk de pan leeg waar rijst in gezeten had en men! maakt dat een herrie! Dus na ongeveer 12 seconden vroeg ik of hij alsjeblieft op kon houden. Hij ging onverdroten door en maande mij toch eindelijk eens iets te doen aan die overgevoeligheid voor geluid. Misschien kun jij gewoon ophouden met herrie maken?!?!? was mijn repliek. Lijkt me een stuk eenvoudiger!

Toen ik nog gewoon aan het werk was, verkeerde ik in de gelukkige omstandigheid dat ik wel drie of vier keer per week een viering mee kon vieren. Bidden helpt ontzettend goed met mijn balans bewaren. Natuurlijk bid ik elke dag, ook als er geen mogelijkheid is om samen te bidden, maar samen bidden geeft toch een enorme toegevoegde waarde. Misschien niet aan het gebed zelf maar zeker wel aan de intensie, de intensiviteit en de energie. Saamhorigheid is het woord dat mij in gedachte komt…

Sinds de Vastentijd 2020 bidden we regelmatig met een groepje middels whatsappvideocall. Ik heb een verschrikkelijk aversie tegen alles wat online gaat. Mijn overgevoeligheid maakt het heel moeilijk om te reageren op situaties en mensen als ik de energie niet kan voelen en energie kun je nu eenmaal niet sturen via het internet. Desalniettemin ben ik heel blij met de online gebedsgroep want het geeft me op dit moment de enige mogelijkheid om samen te bidden iets wat ik heel erg mis als dat niet kan. Het scheelt zeker dat het maar een beperkt groepje is en dat het interactief is (we bidden antifonaal zoals dat heet: omstebeurt een psalmvers, als vraag en antwoord.) Iemand leest de lezingen, iemand bidt de voorbeden en de twee initiatiefnemers nemen afwisselend de overweging op zich. Al met al duurt het een half uurtje, drie kwartier en dat is voor mij net te doen. En het geeft me enorm veel, al was het alleen maar het gevoel dat ik niet alleen sta, dat ik ergens bij hoor.

Sommige mensen kunnen nog wel begrijpen dat ik in God geloof, maar begrijpen niets van mijn keuze voor de Kerk. De rooms-katholieke kerk wordt door veel mensen toch gezien als iets archaïsch en zeer vrouwonvriendelijk. Misschien is het waar, maar ik heb die ervaring helemaal niet. Ik heb wel degelijk vraagtekens bij het onthouden van het priesterschap voor vrouwen en over het celibaat en het veroordelen van gescheiden mensen en mensen met een andere (seksuele) geaardheid. Maar voor mij heeft de katholieke kerk veel bewaard van het oorspronkelijke doel: Gods vertegenwoordiging op aarde. Vooral door de symboliek en het vertellen van Bijbelverhalen middels beeldende kunst, zoals glas-in-loodramen, schilderijen, iconen en beelden. En mijn verlangen naar de mystiek van het geloof vond ik nergens anders vervuld. (Ik realiseer me dat dit puur persoonlijk is.) De roomse kerk heeft een lange geschiedenis, een prachtige traditie en veel, heel veel muziek.

Natuurlijk is geloven in God niet hetzelfde als een (trouwe) kerkganger zijn of worden. En er zijn ongetwijfeld zeer gelovige, zeer Christelijke mensen die vrijwel nooit een kerk van binnen zien. Laat staan een viering bijwonen. Dat zegt allemaal niets over het geloof in het hart. Daar kan niemand dan God iets over zeggen! Een religieus mens is iemand die in de kerk zit en denkt aan kanovaren. Een spiritueel mens is iemand die aan het kanovaren is en aan God denkt.

Wat wel heel veel mensen doen, ook mensen die roepen niet in God te geloven, is een kaarsje aansteken in de kapel. Roomse kerken bieden eigenlijk allemaal gelegenheid even binnen te lopen, de stilte te ervaren en een kaarsje te branden. Ik hoorde eens op de radio een stoere trucker luidkeels verkondigen dat al die praat over God en Jezus allemaal onzin was en dat hij er niks van geloofde. Alleen Maria, daar had hij wel wat mee en hij bekende ook bijna elke dag in een kerk een kaarsje te branden voor Maria. Prachtig vind ik dat. De atheïst geworden katholiek zegt: God bestaat niet en Maria is Zijn Moeder.

Waarom samen vieren belangrijk is wordt mooi geïllustreerd in het volgende verhaal dat ik ooit las in een parochieblaadje. Geen idee wiens hand het schreef, wiens brein het bedacht, maar het verhaal zelf is me altijd bij gebleven.

Er was eens een trouwe kerkganger. Een man alleen op middelbare leeftijd. Hij woonde in het dorp en stond bekend als een vriendelijk mens. Altijd tijd voor een praatje. En ook elke Zondag na de mis bleef hij steevast koffie drinken en stond open voor een gesprek met een ieder. Op een gegeven moment besloot deze man niet meer naar de kerk te gaan. Geloven en God aanbidden kan ik ook zelf in mijn eigen huis, dus waarom zou ik elke keer die moeite doen naar de kerk te gaan? Zo was zijn gedachte. In plaats van op Zondagmorgen op tijd op te staan en de gang naar de kerk te ondernemen, bleef hij wat langer in bed liggen en maakte hij voor zichzelf een uitgebreid ontbijt klaar. Dan maakte hij dan een lange wandeling door de velden, als het weer het toeliet en genoot daarna van een glaasje wijn bij het openhaardvuur. Dit duurde zo enkele weken en het nieuwe ritme van de Zondag paste hem wel. Soms miste hij wel wat contact met andere mensen, maar een praatje met een andere wandelaar onderweg of met de buurman over de schutting vulde dat gat.
De pastoor van de parochie miste de trouwe kerkganger in de kerk. Natuurlijk informeerde hij eerst hier en daar of de man wellicht ziek of anderszins nooddruftig was, maar dat bleek niet het geval. Was hij dan toch van zijn geloof afgevallen? Meneer pastoor zag het een paar weken aan, maar toen de man zich niet liet zien, besloot hij zelf maar eens op onderzoek uit te gaan.
De man zit met zijn Zondagse glaasje wijn voor de open haard. Hij strekt zijn benen en peinst wat over het leven, de zin daarvan en over God. Plotseling gaat de bel. Wie kan dat zijn op deze regenachtige Zondagmiddag? mompelt hij tegen zichzelf terwijl hij in zijn sloffen schiet en zich naar de deur spoedt. Daar staat, geheel verregend, meneer pastoor.
Goedemiddag, meneer pastoor.
Goedemiddag, mag ik even binnenkomen?
De man en de pastoor gaan zwijgend bij de open haard zitten. Zonder woorden pakt de man nog een glas en schenkt meneer pastoor een wijntje in. Meneer pastoor vat het glas, neemt een slok en zet het glas op het bijzettafeltje. Vervolgens pakt hij de pook en pakt een brandend stukje hout uit de haard. Voorzichtig legt hij het stukje hout naast het vuur, waar het nog een tijdje blijft branden en vervolgens langzaam uitdooft.
Meneer pastoor drinkt vervolgens zijn glas leeg, staat op en laat zich door de man naar de deur begeleiden.
Bedankt voor de preek, zegt de man. Volgende week ziet u me weer in de kerk.
Want geloven en God aanbidden kan altijd en overal, maar een stukje hout buiten het vuur blijft maar een beperkte tijd branden. We hebben andere gelovigen, andere mensen en andere meningen nodig om de liefde voor God in ons brandend te houden.

Zes dagen later nam Hij Petrus, Jakobus en Johannes mee een hoge berg op. Er was niemand anders bij Hem. Daar bovenop die berg zagen de leerlingen hoe het uiterlijk van Jezus veranderde. Zijn kleren werden verblindend wit, zo wit als niets ter wereld. Ze zagen ook Elia en Mozes erbij komen, die met Jezus spraken. ‘Meester,’ zei Petrus, ‘het is maar goed dat wij hier zijn. Wij zullen drie tenten maken. Eén voor U, één voor Mozes en één voor Elia!’ Hij wist niet wat hij anders moest zeggen, want hij en ook de anderen waren vreselijk geschrokken. Op dat moment werden ze overschaduwd door een wolk en een stem uit die wolk zei: ‘Dit is mijn Zoon. Hem heb Ik lief. Luister naar Hem.’ Toen zij om zich heen keken, zagen ze plotseling dat Mozes en Elia weg waren. Alleen Jezus was nog bij hen. Terwijl zij van de berg afdaalden, zei Jezus dat ze hier pas over mochten spreken als Hij, de Mensenzoon, uit de dood teruggekomen zou zijn. Dus hielden zij het voor zich. Marcus 9, 2-9 HTB

Op de tweede Zondag van de Vasten staat deze lezing op de rol. De lievelingslezing van Henk, de lezing met dat gedoe op die berg, zoals hij altijd zegt. Wat wil deze lezing ons zeggen? Natuurlijk in de eerste plaats bevestigen dat Jezus Gods Zoon is en dat Hij is gekomen in menselijke gedaante voor ons en dat we naar Hem moeten luisteren. En dan is er nog iets over voleinding en volheid. Mozes en Elia voegen zich bij Hem. Mozes staat voor de Wet en Elia voor de Profeten. Jezus is natuurlijk het Woord en het Licht (vgl. Joh. 1, 1- 10: In het begin was het Woord en het Woord was bij God, en het Woord was God. Het Woord was bij God in het begin. Door het Woord is alles ontstaan en zonder het Woord is niets ontstaan van alles wat bestaat. In het Woord was leven en het leven was het licht voor de mensen. Het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet in zijn macht kunnen krijgen. Er kwam iemand die door God was gezonden, hij heette Johannes. Hij kwam om tegenover de mensen te getuigen van het licht en hen zo tot geloof te brengen. Johannes was niet zelf het licht maar degene die over het licht vertelde, het echte licht, dat in de wereld kwam om iedereen te verlichten. Het Woord kwam in de wereld en heeft de wereld gemaakt, maar de wereld wilde niets van het Woord weten.)

Ambrosius schrijft over deze lezing het volgende: Laten wij ook de berg opgaan, laten we het Woord van God aanroepen opdat Hij voor ons verschijnt in Zijn schittering en schoonheid en dat Hij komt om over de aarde te heersen. Want als je niet de bergkam van een verheven kennis beklimt, dan zal de Wijsheid en de kennis van de mysteriën niet voor je verschijnen, het zal niet duidelijk worden welk een schittering en schoonheid de inhoud van het Woord van God heeft, maar het Woord van God zal aan jou verschijnen als een lichaam dat iedere schoonheid mist. Hij verschijnt aan je als een gebroken mens, die in staat was om aan onze gebreken te lijden. (einde citaat) Wil je meer weten over Ambrosius, klik dan hier: https://www.heiligen.net/heiligen/12/07/12-07-0397-ambrosius.php

Met andere woorden beklim de berg die het leven is, zoek en vind God in iedere mens, in ieder levend wezen die je tegenkomt. God bestaat niet alleen in schoonheid en de warmte, zoek en vind de schoonheid en de warmte, de goddelijke liefde in de gebrokene, de arme, de gemankeerde. Ieder leven draagt de schoonheid van God in zich; het zijn onze ogen die dat niet (willen) zien.

Paus Leo de Grote (gestorven in 461) schreef over dezelfde lezing: Om de apostelen te bevestigen en om hun kennis volledig te maken, werd aan dit wonder nog een andere les toegevoegd. Want Mozes en Elia -dat wil zeggen: de Wet en de Profeten- verschenen en spraken met de Heer. Aldus werd in het samenzijn van deze vijf mannen ten volle vervuld wat er geschreven staat: ‘een verklaring van twee of drie getuigen is rechtsgeldig’ (Deut.19, 15) Wat is er betrouwbaarder, wat is er zekerder dan het woord, waarvan de verheerlijking gepaard gaat met de samenklank van de bazuinen van het Oude en Nieuwe Testament en met de overeenstemming van de oude getuigenissen en de leer van het evangelie? De geschriften van beide Verbonden bevestigen elkaar: Hij die eens op geheimvolle wijze onder de tekenen was aangekondigd, wordt nu duidelijk zichtbaar door de luister van deze verkondiging. (…) Want of het nu gaat om het onderhouden van de geboden dan wel om het verduren van wederwaardigheden, steeds moet ons in de oren klinken de stem van de Vader die eens heeft gezegd: ‘Dit is mijn Zoon, de Welbeminde, in wie Ik mijn behagen heb gesteld; luistert naar Hem’ (Mt. 17, 5) (einde citaat) Wil je meer weten over paus Leo de Grote, klik dan hier: https://www.heiligen.net/heiligen/11/10/11-10-0461-leo.php

De transfiguratie, dat gedoe op die berg, is dus vooral om de verschillende werelden aan elkaar te verbinden: de wereld van het Oude testament en die van het Nieuwe testament. Van het Oude verbond en het Nieuwe. De wereld zoals die is en de wereld zoals die zou kunnen, misschien wel zou moeten, zijn. Het sterkt ook ons vertrouwen en ons geloof. Wanneer Jezus ons leert bidden en ons leert God Onze Vader te noemen, geeft Hij hiermee aan dat wij Zijn broers en zussen zijn. God mag dan Zijn Eengeboren Zoon Zijn Welbeminde noemen, het feit dat Jezus ons Zijn broers en zusters noemt, laat ook op ons Zijn Licht schijnen. En wanneer wij in de loop van ons dagelijks leven Zijn voorbeeld volgen en alleen liefde en vergeving uitstralen mogen we ons verheugen op een eigen gedaanteverandering….misschien…

Een ingewikkelde lezing…en toch, zelfs zonder uitleg en zelfs zonder diepgaand onderzoek raakt dit verhaal iets heel wezenlijks. Dit is mijn Zoon, de Welbeminde. Luistert naar Hem!

‘Aan het einde van elk zevende jaar moeten alle schulden worden kwijtgescholden. Niemand zal hierdoor arm worden want, als u dit gebod gehoorzaamt, zal de Here u rijk zegenen in het land dat Hij u geeft. De enige voorwaarde die de Here stelt voor zijn zegen, is dat u zorgvuldig leeft naar de geboden van de Here , uw God, die ik u vandaag geef. Er zullen altijd arme mensen onder u zijn, daarom is dit gebod noodzakelijk. U moet uw arme broeder vrijgevig tegemoet treden en hem lenen wat hij nodig heeft. Denk eraan dat u zelf slaven bent geweest in het land Egypte en dat de Here , uw God, u redde! Daarom geef ik u dit gebod.
Deuteronomium 15:1‭, ‬4‭-‬5‭, ‬11‭, ‬15 HTB

Dat is pas goed voor de armen zorgen! Elk zevende jaar alle schulden kwijtschelden en niemand wordt er minder van. Dat zou natuurlijk ook zo zijn; een rijke wordt niet veel armer als hij iets minder bezit heeft. Er zijn natuurlijk goeie rijke mensen en slechte rijke mensen, net zoals er goeie arme mensen zijn en slechte arme mensen. Goed of slecht heeft niet zoveel met rijk of arm te maken. Maar ik denk wel dat arme mensen of rijke mensen die vroeger arm zijn geweest, eerder geneigd zijn een ander te helpen, juist omdat ze weten wat het is om niks te hebben. En dan: wat heeft een mens eigenlijk nodig? Als je twee hemden hebt, geef er dan één aan iemand die geen hemd heeft…

In deze maatschappij wordt succes vaak, meestal, verbonden aan inzet. Als je maar goed je best doet en hard werkt, dan word je vanzelf rijk. Ik weet uit ervaring dat het zo niet werkt! Je kunt je uit de naad werken en ontzettend goed zijn in je vak, dat zegt niks over hoe je gewaardeerd of beloond wordt. Maar door deze instelling wordt het wel je eigen schuld gemaakt wanneer je niet je eigen broek op kunt houden. En dan heb ik het nog niet eens over mensen die graag (of best wel) zouden willen werken, maar voor wie dat door ziekte, handicap of ander ongemak onmogelijk is. Deze mensen worden vaak vergeten of met de nek aangekeken. Er is veel te weinig liefde in de wereld! En dan heb ik het niet over amore (romantische liefde) maar over agape (naastenliefde)

Asterius, bisschop van Amaseia die stierf rond 410 trekt in zijn preek over deze lezing een lijntje naar de parabel in het nieuwe testament over het verloren schaap.

‘Als u nu eens honderd schapen had en één ervan raakte verdwaald, wat zou u dan doen? Het zoeken! Net zolang tot u het vond. De andere negenennegentig zou u gewoon laten grazen. zou u uw vrienden en buren bij elkaar roepen en zeggen: “Luister. Mijn schaap was verdwaald en ik heb het teruggevonden. Zijn jullie ook niet blij?” Zo is ook in de hemel meer blijdschap over één zondaar die bij God terugkomt dan over negenennegentig anderen die niet verdwaald waren.
Lucas 15:4‭, ‬6‭-‬7 HTB

Asterius maant ons aan Zijn weg te volgen en Zijn voorbeeld na te leven. Zorg voor een ieder die op uw pad komt en maak geen onderscheid. Er zal meer blijdschap in de hemel zijn voor wat u voor een ander doet, dan wat u doet om er zelf beter van te worden. Kijk eens écht en diep naar wat uw naaste nodig heeft. Bedenk eens hoe u zou reageren wanneer u in die situatie zou zitten. Empathie, wordt dat ook wel genoemd 😉

uit een preek van Asterius: Als gij God wilt navolgen, omdat gij naar Zijn beeld zijt geschapen, volgt dan Zijn voorbeeld na. Gij die christenen zijt, die door uw naam menslievendheid verkondigt, volgt Christus’ liefde na. Laten wij het evangelie overwegen en daar als in een spiegel het voorbeeld zien van ijver en zachtmoedigheid en laten wij deze deugden grondig leren. Daar zie ik toch in parabels en vergelijkingen, een herder van honderd schapen die, toen er één van de kudde was afgedwaald en rondzwierf, niet bij de kudde bleef die ordelijk graasde. Maar om dat ene schaap te zoeken ging hij door vele kloven en dalen, besteeg grote en steile bergen, met veel moeite en in eenzaamheid zolang tot hij het verdwaalde schaap vond. Maar toen hij het gevonden had, sloeg hij het niet en joeg het niet met geweld terug naar de kudde, maar legde het op zijn schouders, behandelde het met zachtheid en droeg het terug naar de kudde, terwijl hij meer vreugde ondervond bij het terugvinden van dat ene, dan door het bezit van heel de overige menigte. Laten wij dit beeld, dat door de duisternis van de vergelijking verhuld en verborgen is, eens nader beschouwen. Dit schaap betekent natuurlijk geen echt schaap en die herder is geen gewone herder, beide betekenen iets anders. Deze voorbeelden bevatten heilige zaken. Ze manen ons immers dat wij bepaalde mensen niet als verloren en hopeloze gevallen moeten beschouwen, noch als ze in gevaar verkeren, hen mogen verwaarlozen, noch zelf traag mogen zijn om hulp te bieden. Laten wij hen die van de rechte weg afwijken en verdwalen, op die weg trachten terug te brengen, ons over hun terugkeer verheugen en hen opnemen in de menigte van hen die goed en vroom leven.

En dan zelf natuurlijk ook oprecht trachten goed en vroom te leven! Dat lijkt me wel een vereiste…

P.S. Als u meer wilt weten over Asterius, klik dan hier: https://www.heiligen.net/heiligen/10/30/10-30-0400-asterius-amasea.php

Er is een oude Chinese wijsheid die zegt: als je een jaar vooruit kijkt, plant dan rijst. Kijk je 10 jaar vooruit, plant dan bomen. Kijk je 100 jaar vooruit, onderwijs dan kinderen. Op de Joods kalender is zelfs een speciale feestdag voor het planten van bomen! (lees er hier alles over: https://isreality.nl/joodse-feesten/nieuwjaarsfeest-van-de-bomen/ ) Ik plant en zaai graag wat ik hetzelfde jaar op kan eten, maar ik plant ook graag bomen. Ik heb Henk laten beloven later een fruitboom op mijn graf te planten. (Ja, ik weet dat er ook urnen bestaan waar een jong boompje of een boomzaadje in zit, maar dan moet ik gecremeerd en dat wil ik niet.)

Een week of tien dagen geleden zei Henk: zullen we een dagje naar de Betuwe? Ik zei natuurlijk meteen JA! Ik ben dol op dagjes uit. Ik ben dol op reisjes en ik houd van door Nederland karren, dus het maakte me niks uit wat hij van plan was. Het blijkt dat Nederland nummer 1 teler van perenbomen in de wereld is. Al die perenbomen zijn in Nederland gebleven in plaats van geëxporteerd en nu zijn ze dus “over” en je mag ze gratis op komen halen! Daar hadden wij wel oren naar. Dezelfde dag kregen we bericht van onze energieleverancier Texelenergie dat ze met een vrachtwagen naar de boomteler waren gereden en een hele vracht perenbomen hadden opgehaald. Alle klanten mochten er twee op komen halen. We hoefden dus zelf niet van het eiland af en dat was wel jammer maar we waren wel twee perenbomen rijker en die waren welkom in onze moestuin. 🙂

Dus vandaag was bomenplantdag bij ons op de moestuin! Naast alle groente die we altijd verbouwen en de vier appelbomen, twee pruimenbomen en de kersenboom hebben we nu ook twee perenbomen. Hopelijk gaan ze gauw vruchten geven.

Gisteravond woei het best hard. Eigenlijk te hard om in de hangmat te gaan slapen…..of toch niet. Terwijl ik nog aan het twijfelen was, overtuigde Henk mij dat ik toch gewoon buiten kon gaan liggen en als het niet ging, ik weer naar binnen kon komen. Dus heb ik om een uur of half twaalf in een luwte mijn hangmat opgehangen en opgemaakt en voor twaalven lag ik erin. Maar de wind had ervoor gezorgd dat mijn bed niet zo glad was als anders en ik kon maar niet lekker liggen. Na een hoop gerommel en getrek aan slaapzak, isolatiematje, pyjama en hangmat viel ik uiteindelijk toch in slaap. In mijn hoofd de gedachte dat ik toch echt een prinses op de erwt ben 🙈

Toen ik vanochtend wakker werd, zat die prinses op de erwt nog in mijn hoofd maar ik kon me echt met de beste wil van de wereld niet meer herinneren hoe dat sprookje eigenlijk ook alweer gaat. Dus zocht ik het op. En het geval wil dat de prins wil trouwen, maar wel met een échte prinses en de koningin (ik neem aan de moeder van de prins, maar dat staat nergens) denkt een manier om een onechte prinses van een echte prinses te onderscheiden en legt een erwt onder een stapel matrassen. Lees het hele verhaal hier:

https://www.andersenstories.com/nl/andersen_sprookjes/de_prinses_op_de_erwt

Heeft de uitdrukking “Prinses op de erwt” in ons taalgebied een negatieve connotatie gekregen; iemand die overdreven reageert op kleine tegenslag. Echter als je er objectief naar kijkt, is het eigenlijk een positief iets. Iemand is zó gevoelig dat zij zelfs door 20 matrassen heen een klein erwtje, een kleine irritatie kan voelen. Misschien was de prinses wel hoogsensitief! Was ze zelfs helemaal geen prinses van geboorte, alleen een prinses omdat ze zo gevoelig, zo sensitief, zo opmerkzaam was dat niets haar ontgaat. Als we het zo uitleggen, dan kan ik het wel met mezelf eens zijn. Ik ben een prinses op de erwt 😁

Elk jaar rond Aswoensdag wordt bij ons thuis de discussie gevoerd over wie welk Vastenoffer zal aanvaarden. Henk vindt dat hij als chronisch zieke (hij is hartpatiënt) helemaal niet hoeft te Vasten. Maar eerlijk gezegd deed hij al niet zo erg fanatiek mee toen zijn hart nog goed werkte. Ik heb al van alles verzonnen als Vastenoffer: 40 dagen geen boeken kopen (veel moeilijker dan ik van tevoren had bedacht!), geen alcohol drinken, niet roken, geen communie ontvangen. Dat laatste noemt men ook wel liturgisch vasten en ook dat was voor mij een hard gelag. Omdat wij als veganisten sowieso al geen vlees eten en verder ook zeer matig zijn met spijs en drank is het altijd zoeken naar een geschikt vastenoffer. Roken doe ik al jaren niet meer en ’s avonds een biertje en op Zondag een glaasje sherry met mijn moeder kan ik toch niet echt buitensporig noemen. Afgezien nog van het feit dat je op Zondag niet hoeft te vasten. En het afgelopen jaar was liturgisch vasten eerder gewoonte dan uitzondering, dus dat is ook niet echt een optie.

In het Katholiek Woordenboek wordt Vasten als volgt omschreven: zich beperken in het gebruik van spijs en drank. Deze vorm van boete kwam in de tweede eeuw op sommige tijden in gebruik. Als voorbereiding op het Paasfeest geldt vanaf de vierde eeuw de veertigdaagse vasten, die op Aswoensdag begint. (einde citaat)

Het is vandaag Aswoensdag. Ik heb nog geen vastenoffer aangenomen. Ik richt mij naar de lezing uit Jesaja:

Nee, het soort vasten dat Ik van u verlang, is dat u uw band met de zonde verbreekt. Dat u zich bevrijdt van het kwaad. Dat u ophoudt uw arbeiders uit te buiten, hen eerlijk behandelt en hun geeft waar zij recht op hebben. Ik wil dat u uw voedsel deelt met de hongerigen en dat u hulpelozen, armen en ontheemden in uw huizen ontvangt. Geef kleren aan wie het koud hebben en verberg u niet voor familieleden die uw hulp nodig hebben. Dan zult u stralen als de morgenzon. U zult snel genezen, uw vroomheid zal u voorthelpen, goedheid zal als een schild voor u zijn en de glorie van de Here zal u van achteren beschermen.
Jesaja 58:6‭-‬8 HTB

En naar vers 19 van psalm 51:

Het werkelijke offer waarop U wacht, is een aan U overgegeven geest van iemand die weet dat hij niet zonder U kan. En een hart dat geheel en al weet dat U de enige bent die helpen kan. Zulke mensen stuurt U nooit weg, mijn God.
Psalmen 51: ‬19 HTB

Ik zal dus doorgaan waar ik mee bezig ben, mantelzorgen voor mijn moeder, af en toe mijn zus bezoeken, eten uitdelen hier en daar, mijn klerenkast opruimen en bidden. En verder hard werken aan mijn eigen geestelijke gezondheid en stabiliteit. En dan hoop ik dat ik tegen Pasen, over veertig dagen, vers 10, psalm 51 kan voelen

Wilt U mij weer blijdschap en echte vreugde geven? Mijn lichaam en mijn ziel zijn terneergeslagen, maar U kunt mij weer oprichten en U laten prijzen.
Psalmen 51: 10 HTB

Als u verdriet hebt, laat u er niet door overweldigen. Als u blij bent, geef u er niet aan over. Als u iets koopt, klem u er niet aan vast. Als u gebruikmaakt van wat de wereld biedt, moet u er niet in opgaan. Want de wereld zoals wij die nu kennen, zal niet lang meer bestaan. I Kor.7, 30-31

Toen ik een klein meisje was, hadden we een poster hangen van de brede en de smalle weg. Ik denk dat de meeste mensen dat plaatje wel kennen. Langs de brede weg staan kroegen en winkels en er is licht en vrolijkheid en veel mensen lopen daar. Maar aan het einde van die weg, hoog in de bergen, eindigt de weg in een immens vuur (de hel). Aan de andere kant is een smal pad door berglandschap met een beekje hier en een boompje daar. Weinig mensen lopen daar en de weg eindigt in een prachtig licht (de hemel)

Ik had altijd meer belangstelling voor de smalle weg dan voor de brede. Niet in de laatste plaats vanwege het bordje bij de poort: linksaf Dood en verdoemenis, rechtsaf Leven en zaligheid. Afgezien van dat, in mijn kinderogen overduidelijk, bordje was mij de smalle weg veel aantrekkelijker. Lekker wandelen door de natuur en dan de berg op, was en is mij veel aangenamer dan door de stad banjeren. Hoewel dat bij tijd en wijle ook best leuk is 😉

Wat mij ook opvalt aan deze poster is de mogelijkheid om ver op de weg nog over te stappen. Kijk maar goed, er zijn nog zeker drie bruggen voor de kloof tussen de brede en de smalle weg verdwijnt in de verte. Deze zijn natuurlijk bedoelt voor spijtoptanten die later in hun leven toch nog de smalle weg kiezen. Maar evenzogoed kunnen mensen die op de smalle weg lopen er nog voor kiezen alsnog het brede pad op te gaan…. Ze komen elkaar op de brug tegen.

Vlak na mijn doop in 2004 (ja, ik heb ook ergens een bruggetje genomen) kreeg ik deze poster van mijn zus en ook bij mij heeft hij lang gehangen. Tijdens de laatste verbouwing weggehaald en niet opnieuw opgehangen, ligt hij ergens in de kast. Ik moest er vanochtend aan denken toen ik de lezing uit Kor. las (zie boven) De wereld zoals wij die kennen zal niet lang meer bestaan…..niet dat de wereld nou speciaal zoveel anders is of wordt, maar het leven zelf is slechts tijdelijk.

Het leven van de mens is maar kort, net als een bloem bloeit hij even, maar als de wind erover blaast, is er niets meer over. Maar de goedheid en trouw van de Here zijn eeuwig. Psalm 103, 15-17

Twee dagen in de week mantelzorg ik voor mijn moeder. We komen dan halverwege de middag, na haar middagslaapje. Henk steekt de open haard aan, we spelen een spelletje of zingen wat liedjes bij de piano. Later ga ik koken en eten we samen en om een uur of acht gaan we weer naar huis. Moeder wordt naar bed geholpen door professionele thuiszorg.

Op Zondag nemen we meestal ons nichtje Cecilia mee, zo ook gister (14 februari) Ik had thee gezet en zelfgebakken gevulde speculaas aangesneden; een beetje extra feestelijk omdat het onze trouwdag was. Henk had net de open haard aangestoken en Cecilia was al verdwenen naar de aan de achtertuin grenzende ijsbaan om te schaatsen. Moeder zat wat in een prentenboek te bladeren en ik zat te kleuren, toen we opeens een harde knal tegen de ruit hoorde. Ik ging poolshoogte nemen en zag een versufte specht liggen die blijkbaar een navigatiefout had gemaakt en tegen de ruit aan was gevlogen. Ik ging vlug naar buiten en nam de vogel in mijn handen. Ik herinnerde mij dat ik versufte vogels het meest gebaat zijn bij warmte en stimulatie (ooit ergens gelezen natuurlijk), dus ik aaide haar verenkleed zachtjes en schudde haar een beetje, sprak hem bemoedigend toe. Na een minuut of vijf was ze weer wakker genoeg om uit mijn handen via het hoofd van Cecilia, die inmiddels terug was gekomen van schaatsen, in een boom te vliegen. Daar bleef ze nog een kwartiertje, twintig minuten zitten en daarna was ze verdwenen.

Een specht is ook een schepsel Gods en op dat moment had ze mijn hulp nodig. Gelukkig was ik in de buurt om die te geven! Met een beetje warmte en liefde was ze zo weer op de been. Volgens mij is dat een onderdeel van het allerbelangrijkste gebod: Heb God lief boven alles en je naaste als jezelf. Een bijbelgeleerde die stond te luisteren, hoorde hoe raak Jezus de Sadduceeën antwoordde. Hij kwam dichterbij en vroeg: ‘Wat is het belangrijkste gebod?’ Jezus antwoordde: ‘Dat is: “Luister Israël, de Here is onze God, de Here is één. Heb de Here, uw God, lief met heel uw hart, met heel uw ziel, met heel uw verstand en met heel uw kracht.” En het gebod dat daarna komt, is dit: “Heb uw naaste net zo lief als uzelf.” Belangrijker geboden dan deze twee zijn er niet.’  (Marcus 12, 28-31) Alle schepselen Gods zijn immers mijn naaste. Volgens een bevriend pater Karmeliet heb ik een Franciscaans hart. Ik vat dat op als een compliment!

met dank aan Henk voor het filmen